Δέκα χρόνια λειτουργίας του Κέντρου Ημέρας για παιδιά με αναπτυξιακές διαταραχές – ΕΨΥΠΕΑ 2004-20014

image_pdfimage_print

ΔΕΚΑ ΧΡΟΝΙΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΊΑΣ ΤΟΥ ΚΕΝΤΡΟΥ ΗΜΕΡΑΣ ΓΙΑ ΠΑΙΔΙΆ ΜΕ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ – ΕΨΥΠΕΑ 2004-20014

 

Εισήγηση Σ. Κωτσόπουλου

Το Κέντρο Ημέρας για Παιδιά με Αναπτυξιακές Διαταραχές πραγματοποιήθηκε με τη συμβολή πολλών ανθρώπων. Είναι έργο μιας συλλογικής προσπάθειας που νομίζω έχει πετύχει τους στόχους της.

Εδώ θα επιχειρήσω να αφηγηθώ με λίγα λόγια το πώς δημιουργήθηκε το Κέντρο αυτό και τα σημερινά επιτεύγματα του.

Το Κέντρο ξεκίνησε σαν μια ιδέα για την ανάγκη δημιουργίας υπηρεσίας για παιδιά με αυτισμό στο Νομό Αιτωλοακαρνανίας.

Την ιδέα αυτή την κουβέντιασα μια μέρα σε ένα καφέ της οδού Σκουφά στην Αθήνα με το Μιχάλη Κοτίνη. Ο Μιχάλης παρά την επιφυλακτικότητά του για την ελληνική πραγματικότητα μου συνέστησε να προχωρήσω. Αμέσως μετά συζήτησα το ίδιο πρόβλημα με τον αείμνηστο φίλο και συμμαθητή Γιώργο Αλεξανδρόπουλο και την Λούλα Αλεξανδροπούλου. Σε συνέχεια ετοίμασα μια λεπτομερή πρόταση στον Υπουργό Υγείας Κώστα Στεφανή, ο οποίος μετά και από τηλεφώνημα του Χρήστου Βερελή την ενέκρινε. Με δυο υπουργικές αποφάσεις που ακολούθησαν αργότερα το Κέντρο απέκτησε νομική υπόσταση.

Πίσω στο στάδιο της οργάνωσης της υλοποίησης του σχεδίου. Έπρεπε να την αναλάβει ένα σωματείο με καταστατικό αναγνωρισμένο από το Πρωτοδικείο Μεσολογγίου. Είκοσι άτομα συνάδελφοι από την Αθήνα και πολίτες από το Μεσολόγγι έθεσαν την υπογραφή τους στην αίτηση στο Πρωτοδικείο. Θα ήθελα να αναφέρω ονομαστικώς τα ιδρυτικά μέλη της ΕΨΥΠΕΑ. Ήταν :

Ρουμπίνα Κατσίμπρα-Αγγελοπούλου, Σπυριδούλα Αλεξανδροπούλου, Νίκος Γαλέτας, Σπύρος Κανίνιας, Μαρία Κατσίμπρα, Γεράσιμος Κολαίτης,, Μιχάλης Κοτίνης, Σωτήρης Κωτσόπουλος, Αγγελική Κωτσοπούλου, Μαρία Μανωλοπούλου, Ρίτσα Παπαθεοφίλου, Παναγιώτης Σακελλαρόπουλος, Αθηνά Φραγκούλη, Ιωάννης Τσιάντης, Ελένη Μοναστηριώτη, Σπύρος Μαρκογιάννης, Γιώργος Κοκοσούλας, Γιώργος Αλεξανδρόπουλος, Θεοφάνης Βορεινάκης, Σπύρος Γαλέτας. Έκτοτε πολλοί συμπολίτες και συμπολίτισσες έχουν γίνει μέλη της ΕΨΥΠΕΑ την οποία υποστηρίζουν ενεργά.

Στο μεταξύ προσπάθεια έγινε για την ενοικίαση κατάλληλου χώρου. Καταλήξαμε στο κτίριο Μάνεση που νοικιάσαμε με χαμηλό ενοίκιο από τον Πρόεδρο του Μανέσειου Πνευματικού Κέντρου αείμνηστο παπα-Γιώργη Χατζάρα. Το κτίριο εγκρίθηκε αφού επιθεωρήθηκε από το μηχανικό του Υπουργείου Υγείας κο Γλυνό ο οποίος σημείωσε την ανάγκη για εκτεταμένες επισκευές. Σε συνέχεια η Πόπη Μαυρατζώτη, γενική γραμματέας ψυχικής υγείας ενέκρινε πίστωση €80.000 (ογδόντα χιλιάδων ευρώ). Με τα χρήματα αυτά επισκευάστηκε το ισόγειο. Η επισκευή του κτιρίου ολοκληρώθηκε λίγο αργότερα με μια προσφορά €170.00 (εκατόν εβδομήντα χιλιάδων ευρώ), προσφορές από όλη την Ελλάδα μέσω του τηλεμαραθωνίου του καναλιού ΑΝΤΕΝΝΑ. Με τα χρήματα αυτά οικοδομήθηκε σε οικόπεδο πίσω από το κτίριο Μάνεση αίθουσα για εργασία ομάδας και παιδότοπος σε σχέδια και επιστασία της Σοφίας Σαρρή αφιλοκερδώς.

Έτσι το Κέντρο Ημέρας όπως είναι σήμερα έγινε με συμβολή άμεση και έμμεση με χρηματικές προσφορές πλήθους ανθρώπων που τους ευχαριστούμε από την καρδία μας.

Στο μεταξύ το Κέντρο έπρεπε να λειτουργήσει με προσωπικό υψηλής εξειδίκευσης. Με διαγωνισμό προσλάβαμε δέκα νέους/νέες με διάφορες ειδικότητες που παρακολούθησαν 80 ώρες διδασκαλίας από ειδικούς που ήρθαν από διάφορα μέρη της Ελλάδας και σε συνέχεια έκαναν πρακτική άσκηση 80 ωρών στο Κέντρο της Αγγελικής Γενά στη Αθήνα. Εκεί είδαν στην πράξη την μέθοδο αγωγής των παιδιών με αυτισμό Εφαρμοσμένη Ανάλυση Συμπεριφοράς (ΑΒΑ). Η εκπαίδευση συνεχίσθηκε στο Κέντρο ή με συμμετοχή του προσωπικού και σε σχετικά σεμινάρια ανά την Ελλάδα. Η πρακτική εργασία στο Κέντρο συνοδεύθηκε πάντα από εσωτερική εκπαιδευτική δραστηριότητα. Έτσι το Κέντρο με την προσπάθεια του προσωπικού έχει φτάσει σήμερα σε υψηλά επίπεδα απόδοσης στην εργασία. Σημειώνω πως σκοπός του Κέντρου υπήρξε η δωρεάν παροχή φροντίδας για τα παιδιά με αυτισμό και ειδική γλωσσική διαταραχή καις τις οικογένειες τους.

Και τώρα λίγα λόγια για τα αποτελέσματα του έργου που επιτελείται στο Κέντρο Ημέρας.

Από τις πρώτες ημέρες λειτουργίας του Κέντρου έγινε φανερό ότι εκτός από τα παιδιά με αυτισμό και ειδική γλωσσική διαταραχή (σοβαρή καθυστέρηση στο λόγο και ομιλία) θα παραπέμπονταν και παιδιά με πλήθος άλλα προβλήματα δεδομένου ότι στο Νομό δεν υπήρχε άλλη παιδοψυχιατρική υπηρεσία. Για το λόγο αυτό η ΕΨΥΠΕΑ δημιούργησε μια παράλληλη υπηρεσία το Συμβουλευτικό Σταθμό στον ίδιο χώρο, που δεν χρηματοδοτείται από το Υπουργείο Υγείας. Το ελάχιστο προσωπικό του Σταθμού προσφέρει διαγνωστική και συμβουλευτική υπηρεσία και σε συνέχεια παραπομπή σε άλλες υπηρεσίες. Τα έξοδα για τις υπηρεσίες αυτές καλύπτονται από ασφαλιστικά ταμεία.

Από την έναρξη λειτουργίας του Κέντρου Ημέρας και του Συμβουλευτικού Σταθμού μέχρι τις ημέρες αυτές έχουν παραπεμφθεί και αξιολογηθεί 1080 παιδιά και οικογένειες. Από αυτά διαγνώσθηκαν με αυτισμό 190 και ειδική γλωσσική διαταραχή 125. Πολλά παιδιά με αυτισμό ήρθαν από περιοχές εκτός Νομού. Σε αυτά παρασχέθηκε συμβουλευτική παρακολούθηση στο παιδί, γονείς και τους θεραπευτές.

Για το παιδί με αυτισμό ενώ η διάγνωση δεν είναι δυσχερής η θεραπευτική παρέμβαση είναι επίπονη και μακροχρόνια. Απαιτεί εντατικό πρόγραμμα που προσφέρεται από ειδικευμένους θεραπευτές σε ατομικές συνεδρίες με το παιδί και αρχίζει πριν την ηλικία των τριών χρόνων. Το πρόγραμμα αυτό διαρκεί συνήθως κατά μέσο όρο 2- 3 χρόνια. Παράλληλα εργασία γίνεται και με τους γονείς. Στο διάστημα αυτό το παιδί αναπτύσσει ομιλία. Σε συνέχεια ακολουθεί πρόγραμμα κοινωνικοποίησης της συμπεριφοράς. Λεπτομέρειες μπορείτε να βρείτε στη μπροσούρα που διανέμεται.

Δεδομένου ότι το σύνδρομο του αυτισμού ποικίλει σε σοβαρότητα από παιδί σε παιδί και τα αποτελέσματα της θεραπείας ποικίλουν. Όλα τα παιδιά εντούτοις που μπαίνουν σε εντατικό πρόγραμμα παρουσιάζουν βελτίωση. Πολλά, σε ποσοστό 36%, παρουσιάζουν τόση βελτίωση που στην ηλικία των 6 ή 7 ετών γίνονται ικανά να φοιτήσουν σε κανονικές τάξεις δημοτικών σχολείων. Το ποσοστό 36% συγκρίνεται ως πολύ καλό σύμφωνα με τα διεθνή δεδομένα. Η επιτυχία του προγράμματος οφείλεται και στον συντονισμό που έχει επιτύχει ο διοικητικό υπεύθυνος το προγράμματος Μάκης Τουλιάτος.

Η επιτυχία του προγράμματος δεν τελειώνει εδώ. Η προσπάθεια για την διατήρηση και βελτίωση των standards είναι συνεχής. Στα πλαίσια της προσπάθειας για βελτίωση της ποιότητας εργασίας γίνεται και ερευνητική προσπάθεια που ανακοινώνεται σε συνέδρια, εθνικά και διεθνή. Τις ανακοινώσεις μπορείτε να τις δείτε στο φουαγιέ του κτιρίου. Στα πλαίσια της βελτίωσης των υπηρεσιών η διεπιστημονική ομάδα με επικεφαλής την Αγγελική Κωτσοπούλου ανέπτυξε μέθοδο αξιολόγησης του αναπτυξιακού επιπέδου του παιδιού που αποτελεί χρήσιμο οδηγό στη θεραπεία. Είναι το εργαλείο ΕΔΑΛΦΑ. Προσάρμοσε επίσης στα Ελληνικά από τα Καναδικά τη μέθοδο λογοθεραπείας TOUCH AND SAY που αποδείχθηκε εξαιρετικά επιτυχής στα παιδιά με αυτισμό. Οι μέθοδοι ΕΔΑΛΦΑ και TOUCH AND SAY παρουσιάζονται σε τακτικά σεμινάρια στο Κέντρο Ημέρας και σε άλλες πόλεις (Πάτρα, Θεσσαλονίκη και προσεχώς Αθήνα). Να σημειωθεί ότι το Κέντρο έχει οργανώσει τρία Πανελλήνια συνέδρια για τον αυτισμό.

Προβλήματα που θα αντιμετωπίσει το Κέντρο είναι η ανάγκη διαρκούς χρηματοδότησης από το Υπουργείο Υγείας, η συνεργατική σχέση με τους παιδικούς σταθμούς και νηπιαγωγεία της περιοχής. Επιδιώκουμε συνεργατική και όχι ανταγωνιστική σχέση με την πρωτοβάθμια εκπαίδευση. Τέλος περιμένουμε κάποια ανταπόκριση από την τοπική αυτοδιοίκηση στο αίτημα μας για μονοδρόμηση των στενών δρόμων γύρω από το Κέντρο.

ΣΥΝΤΟΜΟΣ ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ

ΤΟ KΕΝΤΡΟ ΗΜΕΡΑΣ

Το Κέντρο Ημέρας είναι μια υπηρεσία που προσφέρει διάγνωση και θεραπευτική παρέμβαση σε παιδιά με αναπτυξιακές διαταραχές και συμβουλή – υποστήριξη στις οικογένειες τους. Αναπτυξιακές διαταραχές είναι εκείνες που παρουσιάζονται ως εκτροπές κατά την ανάπτυξη του παιδιού και είναι κάποτε ήπιες άλλοτε σοβαρές. Οι αναπτυξιακές διαταραχές στις οποίες στοχεύει το Κέντρο Ημέρας είναι αυτές του αυτιστικού φάσματος (ΔΑΦ) και η σοβαρή καθυστέρηση στην ανάπτυξη λόγου και ομιλίας (Ειδική Γλωσσική Διαταραχή) σε παιδιά προσχολικής ηλικίας. Η επιλογή φροντίδας για τα παιδιά προσχολικής ηλικίας έγινε για δυο λόγους:

  1. Η πρώιμη παρέμβαση στην ηλικία αυτή έχει τα καλύτερα αποτελέσματα.
  2. Η μετέπειτα παρέμβαση κατά την σχολική ηλικία αντιμετωπίζεται από τις υπηρεσίες του Υπουργείου Παιδείας.

Το Κέντρο Ημέρας είναι μοναδικό στο είδος του στη Δυτική Ελλάδα, είναι έργο της ΕΨΥΠΕΑ και εποπτεύεται και χρηματοδοτείται από το Υπουργείο Υγείας στα πλαίσια του προγράμματος της ψυχιατρικής μεταρρύθμισης ΨΥΧΑΡΓΩΣ. Το πρόγραμμα ξεκίνησε με την ενίσχυση της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Επειδή το Κέντρο είναι μοναδικό στην περιοχή δέχεται παραπομπές για διάγνωση και θεραπεία και από γειτονικούς νομούς.

Από τη έναρξη λειτουργίας του Κέντρου Ημέρας (Ιανουάριος 2004) μέχρι σήμερα (Νοέμβριος 2014) ζητήθηκε από αυτό η αξιολόγηση και η θεραπευτική παρέμβαση για 1080 παιδιά με ποικίλα προβλήματα, δηλαδή όχι μόνον για παιδιά με αυτισμό ή σοβαρή υστέρηση στην ανάπτυξη λόγου και ομιλίας. Η παραπομπή παιδιών με ποικίλα προβλήματα οφείλεται στο γεγονός ότι στο Νομό Αιτωλοακαρνανίας δεν υπάρχει οποιαδήποτε άλλη παιδοψυχιατρική υπηρεσία. Από το σύνολο παραπομπών 1080 παιδιών μέχρι τέλος Οκτωβρίου2014 τα 190 διαγνώσθηκαν με αυτισμό και 125 με ειδική γλωσσική διαταραχή. Για το χειρισμό των παιδιών που δεν παρουσιάζουν αυτισμό δημιουργήθηκε ο Συμβουλευτικός Σταθμός όπου μια μικρή χωριστή ομάδα προσωπικού ασχολείται με τη διάγνωση και θεραπεία των περιστατικών αυτών. Για παιδιά με σοβαρά προβλήματα συμπεριφοράς και εφήβους με ποικίλα προβλήματα συνιστάται η παραπομπή σε υπηρεσίες στη Πάτρα. Το προσωπικό του Κέντρου αποτελείται από δυο διοικητικούς και δώδεκα θεραπευτές (παιδοψυχιάτρους, ψυχολόγους, θεραπευτές συμπεριφοράς, λογοθεραπευτές, εργοθεραπεύτρια, κοινωνική λειτουργό, ειδικούς παιδαγωγούς) που έχουν υποστεί εντατική εκπαίδευση στο χειρισμό των παιδιών με αναπτυξιακές διαταραχές (αυτισμό) και ειδική γλωσσική διαταραχή.

ΑΥΤΙΣΜΟΣ

Ο αυτισμός παρουσιάζει αύξηση της επίπτωσης (συχνότητας) τα τελευταία χρόνια σύμφωνα με ενδείξεις από άλλες χώρες. Στην Ελλάδα δεν έχει γίνει σχετική επιδημιολογική μελέτη. Υπολογίζεται ότι ένα παιδί στα εκατό θα παρουσιάσει τη διαταραχή αυτή. Σύμφωνα πάλι με τις ενδείξεις η αρχή του προβλήματος βρίσκεται στη διάρκεια της εγκυμοσύνης και οφείλεται σε εκτροπή στην ανάπτυξη του εγκεφάλου που αρχίζει να εκδηλώνεται στη συμπεριφορά του παιδιού γύρω στο πρώτο έτος. Τα πλήρη κλινικά χαρακτηριστικά γίνονται εμφανή μέχρι την ηλικία των 2 χρόνων.

Η πρόγνωση είναι συνήθως σοβαρή αν το παιδί δεν βοηθηθεί σε εξειδικευμένο πρόγραμμα σε μικρή ηλικία. Η εξέλιξη του παιδιού εξαρτάται από τη σοβαρότητα του αυτισμού, που ποικίλει από παιδί σε παιδί, και από την φροντίδα που θα του προσφερθεί.

Κύρια χαρακτηριστικά του αυτισμού αποτελούν η έλλειψη ή η ατελής επικοινωνία με τους γονείς και άλλα πρόσωπα του οικογενειακού περιβάλλοντος, η σοβαρή καθυστέρηση στην ανάπτυξη λόγου και ομιλίας, οι στερεοτυπίες και εμμονές, η υστέρηση στην αδρή και λεπτή κινητικότητα, η δυσθυμία με εκρήξεις θυμού και οι αυτοτραυματισμοί.

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΤΟΥ ΚΕΝΤΡΟΥ ΗΜΕΡΑΣ

Στην διάρκεια των χρόνων λειτουργίας το Κέντρο, λαμβάνοντας υπόψη και τη διεθνή βιβλιογραφία, ανέπτυξε το δικό του πρόγραμμα παρέμβασης. Αυτό συνίσταται αρχικά σε μια σύντομη φάση εκτίμησης των αναπτυξιακών ελλειμμάτων του παιδιού και αμέσως μετά επικέντρωση της θεραπευτικής προσπάθειας στα ελλείμματα στα πλαίσια ατομικών συνεδριών με θεραπεύτρια συμπεριφοράς. Μόλις το παιδί γίνει δεκτικό για άλλες θεραπείες προστίθενται συνεδρίες λογοθεραπείας και εργοθεραπείας. Παράλληλα ενημερώνεται η οικογένεια για τη φύση του προβλήματος του παιδιού και προσπάθεια γίνεται για την χρήση από τους γονείς θεραπευτικών χειρισμών του παιδιού στο σπίτι. Η φάση αυτή της θεραπείας διαρκεί συνήθως δυο χρόνια.

Σε μια δεύτερη φάση επιδιώκεται η κοινωνικοποίηση της συμπεριφοράς του παιδιού στα πλαίσια θεραπείας ομάδας. Η ομάδα συνίσταται από τρία έως τέσσερα παιδιά και δυο θεραπεύτριες. Παράλληλα γίνονται και ατομικές συνεδρίες όπου χρειάζεται. Το παιδί συνιστάται επίσης να φοιτά σε κανονικό παιδικό σταθμό ή νηπιαγωγείο όπου προσφέρονται υποδείγματα συνηθισμένης συμπεριφοράς. Η φάση αυτή διαρκεί τουλάχιστον ένα χρόνο.

Κατά την επόμενη φάση επιδιώκεται η εισαγωγή του παιδιού σε κανονικό ή ειδικό σχολείο στον τόπο διαμονής του. Παιδιά που έχουν ήδη αναπτύξει λόγο και επικοινωνούν με επάρκεια και έχουν κατακτήσει ικανότητες στον γραπτό λόγο επιδιώκεται να φοιτήσουν σε κανονικό σχολικό περιβάλλον. Εκείνα που βραδυπορούν στον προφορικό και γραπτό λόγο και στην επικοινωνία κατευθύνονται σε ειδικά σχολεία. Η προσαρμογή στο σχολικό περιβάλλον παρακολουθείται με ιδιαίτερη φροντίδα.

Πρέπει να σημειωθεί ότι στη διάρκεια των δέκα ετών λειτουργίας του Κέντρου Ημέρας για κανένα από τα παιδιά με αυτισμό που παρακολούθησαν θεραπευτικό πρόγραμμα δεν έχει ζητηθεί η εισαγωγή ως εσωτερικό σε κλειστό (ασυλιακό) πρόγραμμα οπουδήποτε στη Ελλάδα.

Οι υπηρεσίες του Κέντρου Ημέρας παρέχονται δωρεάν στα παιδιά με αυτισμό και ειδική γλωσσική διαταραχή και στις οικογένειες τους.

Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΚΕΝΤΡΟΥ ΣΤΗ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

Το προσωπικό του Κέντρου Ημέρας ανέπτυξε μέθοδο παρατήρησης και λεπτομερούς καταγραφής του αναπτυξιακού επιπέδου του παιδιού σε εννέα τομείς της ανάπτυξης που είναι χρήσιμες στην εστίαση της θεραπευτικής παρέμβασης. Είναι το εργαλείο ΕΔΑΛΦΑ που έχει παρουσιασθεί σε συνέδρια στη Ελλάδα και το εξωτερικό και έχει δημοσιευθεί σε Αμερικανικό επιστημονικό περιοδικό.

Το προσωπικό έχει επίσης προσαρμόσει στα Ελληνικά από τα Καναδικά τη μέθοδο εκμάθησης της βασικής φωνολογίας της γλώσσας Touch and Say η οποία χρησιμοποιείται με επιτυχία στο Κέντρο. Και η μέθοδος αυτή και τα αποτελέσματα από την εφαρμογή της έχει παρουσιασθεί σε διεθνή συνέδρια.

Το ΕΔΑΛΦΑ και η μέθοδος Touch and Say διδάσκονται σε σεμινάρια για ειδικούς στο Κέντρο από όλη την Ελλάδα.

Στο Κέντρο κάνουν την πρακτική τους εκπαίδευση λογοθεραπευτές από το ΤΕΙ Πάτρας και Ιωαννίνων. Μέχρι σήμερα έχουν εκπαιδευτεί 32 λογοθεραπευτές.

Το Κέντρο Ημέρας έχει οργανώσει τα τρία πρώτα Πανελλήνια Συνέδρια για τον Αυτισμό, δυο στο Μεσολόγγι (2007, 2011) και ένα στην Πάτρα (2009) σε συνεργασία με το ΤΕΙ Πάτρας.

Η αγωγή κοινότητας και γενικότερα η δραστηριότητα του Κέντρου έχει συμβάλλει σημαντικά στην ενημέρωση του κοινού για τη φύση των αναπτυξιακών διαταραχών, στην καταπολέμηση του στίγματος και στον περιορισμό της περιθωριοποίησης του παιδιού με αναπτυξιακά προβλήματα.

Η δραστηριότητα του Κέντρου έχει παρουσιασθεί σε συνέδρια στην Ελλάδα και στο εξωτερικό (Όσλο, Λονδίνο, Τορόντο, Σαν Σεμπάστιαν).

Επίλογος

Μιχάλης Κοτίνης

Κυρίες και Κύριοι,

Συγκεντρωθήκαμε σήμερα στο χώρο αυτό για να τιμήσουμε ένα αθόρυβο αλλά πολύ σημαντικό έργο που συντελείται στην πόλη μας και το δημιουργό του. Έργο που συνίσταται σε παροχή υπηρεσιών για τη διάγνωση και τη θεραπευτική παρέμβαση σε παιδιά με αναπτυξιακές διαταραχές ιδία στο φαινόμενο του αυτισμού και του προβλήματος στην ανάπτυξη του λόγου. Το έργο οφείλεται στην άοκνη προσπάθεια ενός συμπολίτη μας, του Σωτήρη Κωτσόπουλου.

Με το Σωτήρη βρεθήκαμε κοντά στις τάξεις του Δημοτικού και του Γυμνασίου. Στο Δημοτικό μαζί με τις δασκάλες που είχαμε ήταν και η Μεσολογγίτισσα μητέρα του, η κυρά Ρηνούλα Τραγά. Ο πατέρας του ήταν ο Γιάννης Κωτσόπουλος από τον Πλάτανο Ναυπακτίας.

Στις πανεπιστημιακές σπουδές χωρίσαμε. Ακολούθησε την Ιατρική Αθηνών και σε λίγο διάστημα μετά την αποφοίτηση βρέθηκε στον Καναδά. Στην ξένη γη είχε μια λαμπρή σταδιοδρομία και έφτασε full professor στο τμήμα παιδοψυχιατρικής του Πανεπιστημίου του Calgary.

Τα χρόνια πέρασαν και η περίοδος της συνταξιοδότησης έφτασε. Έτσι η νοσταλγία για τη γενέθλια γη εμφανίσθηκε πιο έντονα. Οι στίχοι του παλαμικού ύμνου για την πόλη ακολουθούν τον απόδημο Μεσολογγίτη και τον κατατρέχουν. Με την επάνοδό του είχαμε αρκετές συζητήσεις. Μιλούσε για την οργάνωση, τη μεθοδικότητα και την πειθαρχία της ακαδημαϊκής ζωής, τη συμπεριφορά του ιατρικού προσωπικού στις πανεπιστημιακές κλινικές, το αδιανόητο της ύπαρξης ενίοτε ορισμένων επιλήψιμων πρακτικών και γενικά για τη δομή και λειτουργία της ξένης κοινωνίας. Είχε την πρόθεση προσφοράς της συσσωρευμένης γνώσης και εμπειρίας στην πόλη. Προσπάθησα όχι να τον αποτρέψω αλλά να καταλάβει ότι τα πράγματα εδώ είναι αντίθετα από αυτά που περιέγραψε. Του υπενθύμισα την γνωστή φράση, νομίζω του Σαββόπουλου, «εδώ είναι Βαλκάνια, δεν είναι παίξε γέλασε».

Τελικά αποφάσισε και εγκαταστάθηκε στο Μεσολόγγι. Συνέταξα το σχέδιο του καταστατικού του ΕΨΥΠΕΑ και ο Σωτήρης στρώθηκε στη δουλειά για να οργανώσει το Κέντρο συνεπικουρούμενος κατά τρόπο υποδειγματικό από την σύζυγό του Αγγελική, διδάκτορα λογοθεραπείας του Πανεπιστημίου της Οττάβα και τέως Καθηγήτρια στο ΤΕΙ Πατρών.

Ενοικιάσθηκε το Μανεσέϊκο με ευνοϊκούς όρους από το Μανέσειο Πνευματικό Κέντρο. Ανακαινίσθηκε και αποτελεί κόσμημα για την πόλη. Σε κραυγαλέα αντίθεση με το γειτονικό Μαλακασέϊκο.

Συστηματικά και μεθοδικά οργάνωσε και ενέπνευσε ένα σύνολο προσώπων ανώτερης και ανώτατης εκπαίδευσης να δουλεύει με προθυμία, χαμόγελο και αίσθησης προσφοράς. Στα ίδια αχνάρια δραστηριοποιείται και το διοικητικό προσωπικό. Η άψογη συμπεριφορά του συνόλου του προσωπικού, που διαπιστώνει κάθε επισκέπτης του Κέντρου, επιδρά και επενεργεί στον ψυχισμό του παιδιού και συμβάλλει στην θεραπευτική αγωγή.

Πρόκειται για ένα έργο υποβοήθησης και συμπαράστασης όχι μόνο του παιδιού αλλά και των γονέων που βαθμιαία διαισθάνονται μια ελπίδα ότι το αύριο θα είναι καλλίτερο από το σήμερα.

Από τον σύντομο απολογισμό που ακούσατε προ ολίγου, χίλια και πλέον παιδιά προσέφυγαν στο Κέντρο για να χρησιμοποιήσουν τις υπηρεσίες του και να αποφύγουν να ευρεθούν απομονωμένα και εκτός του ομαλού κοινωνικού ρυθμού.

Στην προσπάθεια αυτή το Κέντρο έχει τη βοήθεια της Πολιτείας. Πλην όμως οι ανάγκες είναι μεγάλες και η ιδιωτική, ατομική πρωτοβουλία του καθενός μας είναι αναγκαία.

Στο σημείο αυτό, ας μου επιτραπεί να σημειώσω, ότι οι κατά καιρούς διατελέσαντες Δημοτικοί Άρχοντες δεν έδωσαν τη δέουσα προσοχή και δεν συνέδραμαν στη λειτουργία του Κέντρου.

Είναι καιρός και θέλω να ελπίζω ότι ο σημερινός Δήμαρχος θα επιδιώξει να καλύψει το κενό, συμβάλλοντας έτσι στην ανακούφιση των πασχόντων συμπολιτών μας.

Τη σημερινή εκδήλωση τιμής θα λαμπρύνει με το τραγούδι της η αισθαντική κυρία Σαβίνα Γιαννάτου μια ξεχωριστή προσωπικότητα της μουσικής ζωής της χώρας.

Γι’ αυτό, αντιλαμβανόμενος τη δικαιολογημένη ανυπομονησία σας να ακούσετε τη μελωδική φωνή, συντομεύω την παρέμβασή μου και κλείνω με τα αρμόζοντα για το γεγονός λόγια του αρχαίου σοφού :

ΩΣ ΧΑΡΙΕΝ ΕΣΤ’ ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΟΤΑΝ ΑΝΘΡΩΠΟΣ Η.